De participatie is al begonnen

ProfielfotoPeter Smit 01-03-2019 151 keer bekeken 2 reacties

“De participatie is al begonnen.” Die zin hoorde ik de afgelopen week twee keer. Eén keer uit de mond van een wethouder tijdens het overleg tussen de voorzitters van de U10 bestuurstafels. En één keer uit de mond van Johan Simon, onze communicatieadviseur. Dan heb je te maken met telepathie, of met een waarheid als een koe. Ik denk het het laatste. Over energietransitie zijn er al veel communicatiemiddelen ingezet en participatieprojecten begonnen: lokaal, regionaal en provinciaal. Ik denk dat het verstandig is om in elke RES gebied te kijken of al die projecten opgetild kunnen worden tot één samenhangende communicatiestrategie voor dat gebied. 
Maar laten we eerst even het veld verkennen.


Vroeger was het leven simpel

Dat energietransitie een forse impact op de ruimte zal hebben is duidelijk, maar hoe en wanneer ga je daarover in gesprek met raden, stakeholders en de samenleving? Vroeger – ja, ik ben ook een grootouder voor het klimaat – was het antwoord simpel. We schreven een beleidsstuk en ontwikkelden een nette inspraakprocedure. Daar mocht iedereen meepraten over het voorstel dat de overheid deed op de manier die de overheid wilde en op de toon die de overheid uitkwam. Maar sinds we erachter zijn gekomen dat we hiermee vooral boze burgers verzamelen in voorheen rokerige zaaltjes die aan het eind van de avond nóg bozer zijn geworden, moet het anders. En terecht. 

De valkuil 

Toch is het gevaar levensgroot dat we met onze regionale energiestrategieën dezelfde kant op gaan. Zodra het klimaatakkoord in Den Haag is ondertekend, rollen de procedures over ons heen: binnen 6 maanden een concept bod, na een jaar een definitief bod, in 2021 de warmtetransitieplannen gereed en graag met maatschappelijk draagvlak, betrokkenheid van alle stakeholders en instemming van de raden. Gaan we weer met alle conceptstukken in zaaltjes zitten om te horen wat mensen ervan vinden? En dan besluiten in de raden en de colleges? Of durven we het anders te doen? 

#Hoe dan?

Laten we gebruik maken van wat er al is:

  • We hebben een Energieloket
  • We doen (bijna) allemaal jaarlijks mee aan de Duurzame Huizenroute
  • We hebben Watt Nou! een geweldig initiatief van de NMU om jongeren bij het klimaatdebat te betrekken
  • We hebben een vitaal netwerk van lokale energiegroepen (eveneens ondersteund vanuit NMU)
  • We hebben tal van lokale en subregionale acties, al dan niet met collectieve inkoop, over bijvoorbeeld zonnepanelen
  • We hebben woningbouwverenigingen die actief en concreet werken aan verduurzaming van hun bezit
  • We hebben Team SNEL waar de provincie en EBU een fris en effectief initiatief heeft genomen om wijkaanpakken te ontwikkelen
  • Er is een fantastisch klimaatspel in veel gemeenten al gespeeld met raadsleden en/of burgers. 

Ik pretendeer overigens geen volledigheid met dit lijstje, ik weet niet alles. Het lijstje hierboven bevat allerlei zaken, die met financiële of personele hulp van gemeenten en provincie worden uitgevoerd.  En doordat we hutje bij mutje leggen, worden die zaken zowel effectiever als efficiënter. 

Samenhang in strategie of 1000 bloeiende bloemen?

Precies op het moment dat het Malieveld volliep met klimaatspijbelaars, vroeg de NMU gemeenten mee te doen met Watt Nou!. Dit laat zien dat het netwerk in staat is te voorkomen dat er 26 verschillende jongerencampagnes vanuit evenzoveel gemeenten worden opgetuigd. 

Laten we onze gezamenlijke kracht ook inzetten voor de communicatie en participatie rond de Regionale Energiestrategie (RES). Het netwerk is goed op orde, en deze Energiewerkplaats helpt iedereen om nog beter te weten wie waarmee bezig is.

Misschien helpt het voor wethouders en raadsleden, maar ook voor de stakeholders en de doelgroepen om zichtbaar te maken dat de zaken op het lijstje hierboven met elkaar samenhangen en elkaar aanvullen. Misschien bereiken we meer resultaat met de diversiteit van 1000 bloeiende bloemen. Het zal best wat moeite kosten om hierin als samenwerkende overheden een goede keuze te maken. 

Vul het lijstje aan!

Heb jij voorbeelden van communicatie- en participatietrajecten? Laat het mij dan weten in de reacties hieronder. Ik ben erg benieuwd!  Johan ook, denk ik. Want dat de participatie al begonnen is, is een waarheid als een koe!

 

2  reacties

Wijnand Jonkers 11-03-19 om 15:21

Mooie oproep Peter en mooi lijstje! Ik sluit me helemaal bij je betoog aan en je hebt al veel genoemd waar we met de NMU bij betrokken zijn. Wat ik nog zou willen aanvullen is dat we samen met de energie coöperaties ook actief zijn om hun vertegenwoordiging te organiseren voor de RES, maar ook voor gemeentelijke plannen. In elke gemeente is nu een energie coöperatie (of stichting) en de samenwerking onderling wordt steeds professioneler. We zijn nu samen met de NMU, REScoop en coördinatoren vanuit de energie coöperaties bezig om voor elke RES een vertegenwoordiger vanuit de energie initiatieven naar voren te brengen. Op 16 april tijdens de U-Thuis Voorjaarsbijeenkomst zal een sessie zijn waarin deze vertegenwoordigers zich voorstellen en met de aanwezigen in gesprek gaan. Het staat op dit moment allemaal nog niet vast, dus wil je input leveren of zelf een vertegenwoordiger worden laat het weten!

Eric Hadderingh 20-08-19 om 8:55

Beste Peter,
Mooie lijst. Ik zou daar zeker de energiewerkplaats.nl aan toe willen voegen.